Балалар жарақаттаған жануар: алғашқы көмек және алдын алу

Егер бала мысықты лақтырып жіберсе, түсіріп алса немесе қатты қысса, ал содан кейін мысықтың аузынан қан аққан болса, ол қатты әлсіреп, енжар болып қалса немесе жылы жер іздесе — бұл қауіпті жағдай. Мұндай белгілер ауыр ішкі жарақаттарды білдіруі әбден мүмкін: бас сүйек-ми жарақаты, ішкі ағзалардың (өкпенің, бауырдың) зақымдануы, ішкі қан кету немесе жақ не қабырға сынуы.

Қауіпті қателіктер

• Шок жағдайындағы мысықты жуындыру. Жуындыру — өте күшті стресс. Жарақаттық шок кезінде дене қызуы тез төмендейді, ал шомылдыру тоңуды және шокты күшейтіп, тыныс алудың немесе жүректің тоқтауына әкелуі мүмкін.
• Интернеттегі кеңестермен өз бетінше емдеу. Ішкі қан кету немесе шок белгілері бар кезде ақпарат іздеуге кеткен уақыт жануардың өміріне тікелей қауіп төндіреді. Адамға арналған дәрілер ветеринар тағайындамаса, көбінесе жануарларға улы: мысалы, парацетамол мен анальгин (метамизол) мысықтар үшін өлімге әкеледі.

1-бөлім. Алғашқы көмек

Ауыр жарақат болуы мүмкін деп күдіктенсеңіз, басты міндет — зиян келтірмеу және мысықты мүмкіндігінше тез клиникаға жеткізу.

1-қадам. Тыныштық жасаңыз

• Мысықты тыныш, қараңғылау және жақсы желдетілетін бөлмеге орналастырыңыз.
• Оны тасымалдағышқа немесе түбі тегіс әрі қатты берік картон қорапқа салыңыз, астына жұмсақ мата төсеңіз.
• Мысықты шайқауға, ұрсуға, жиі орнын ауыстыруға немесе қажетсіз қолға алуға болмайды.

2-қадам. Жылуын сақтаңыз

• Жарақаттық және гиповолемиялық шок кезінде ағза жылуды тез жоғалтады.
• Мысықты жеңіл пледпен немесе сүлгімен абайлап жабыңыз.
• Табандары мен құлақтары суық болса (тоңудың белгісі), қасына жылы су құйылған бөтелке қойыңыз, күйдіріп алмас үшін оны міндетті түрде қалың матаға ораңыз. Қатты қыздырмаңыз және тым ыстық су пайдаланбаңыз.

3-қадам. Қарап шығу және гигиена

• Жуындырмаңыз! Сумен жасалатын кез келген іс-шара болмауы керек.
• Сыртқы қан кету көрінсе, жараға стерильді майлықты немесе таза бинтті абайлап басыңыз.
• Қасына таза су құйылған ыдыс қойыңыз. Су немесе сұйық тамақты күштеп құюға болмайды: жұтыну рефлексі бұзылса немесе басы жарақаттанса, мысық қақалып қалуы мүмкін.

4-қадам. Шұғыл түрде ветеринарға

• Дәрігердің бетпе-бет тексеруі кешіктірмей қажет. Мысықты ең жақын ветеринарлық клиникаға апарыңыз және барынша абайлап тасымалдаңыз.
• Бірден шығу мүлдем мүмкін болмаса, онлайн-кеңес беру қызметі арқылы ветеринармен дереу байланысыңыз: дәрігер жағдайды қалай тұрақтандыру керегін айтады.
• Ветеринар тағайындамайынша үйдегі дәрі қобдишасынан ешқандай дәрі бермеңіз.

2-бөлім. Баламен әңгіме және алдын алу

Балалар мен үй жануарларының араласуы үнемі қадағалауды және жүйелі тәрбиені қажет етеді.

1-қадам. Салдарын түсіндіріңіз

• Баланы тән жазасымен жазаламаңыз және айқайламаңыз: бұл тек қорқыныш пен агрессия тудырады, бірақ түсінуге үйретпейді.
• Тең адаммен сөйлескендей байыппен әңгімелесіңіз. Мысықтың тірі жан екенін және ауырсынуды адам сияқты сезінетінін түсіндіріңіз.
• Балаға түсінікті салыстыруларды қолданыңыз: «Құлап қалып, ауырғанын есіңде ме? Мысыққа қазір одан да қатты ауырады, бірақ ол мұны сөзбен айта алмайды».

2-қадам. Нақты ережелер белгілеңіз

Шектерді келісіп алыңыз және олардың сақталуын қадағалаңыз:

• Ұстау. Болмайды: қысу, лақтыру, құйрығынан, құлағынан немесе табанынан тарту. Болады: арқасынан баяу әрі жеңіл сипау.
• Демалыс пен ұйқы. Болмайды: ояту, үйшігінен немесе тығылған жерінен суырып алу. Болады: мысықты тыныш қалдырып, оянғанын күту.
• Тамақ пен дәретхана. Болмайды: алаңдату, қорқыту, кедергі жасау. Болады: ыдыстар мен лотокқа жақындамау.
• Ересектердің қадағалауы. Болмайды: 7 жасқа толмаған балаларды мысықпен оңаша қалдыру. Болады: кез келген байланыс тек ересектердің көзінше.

3-қадам. Дұрыс қарым-қатынасқа үйретіңіз

• Балаға мысықты қалай сипау керегін көрсетіңіз: жүнінің бағытымен, басынан және арқасынан.
• Қай жерлерді ұстауға болмайтынын түсіндіріңіз: іші, табандары, құйрығы, көзі мен құлағы.
• Мысықты дұрыс ұстауға үйретіңіз: бір қол кеудесінен, екінші қол артқы аяқтарын астынан демейді, сонда мысық ауада салбырап тұрмайды.

4-қадам. Жанашырлыққа тәрбиелеңіз

• Баланы жасына сай мысыққа күнделікті күтім жасауға тартыңыз.
• Қарапайым тапсырмалар беріңіз: кестеге сай құрғақ жем салу, ыдыстағы суды ауыстыру, ойыншықтарды жинау.
• Қамқорлығы мен абайлап қарағаны үшін мақтаңыз.

Ең бастысы

Жануардың денсаулығы мен бала мен жануардың қауіпсіз араласуы үшін бүкіл жауапкершілік ересектерде. Балалар әрдайым күшін есептей алмайды және әрекеттерінің салдарын түсіне бермейді. Ата-ананың міндеті — қауіпсіз орта жасау, жануардың денсаулығына қауіп төнгенде уақытында әрекет ету және балаларды тірі жандарға мейірімді әрі жауапты қарауға үйрету.